ÖĞRETİCİ METİNLER – GEZİ YAZISI

 

ÖĞRETİCİ METİNLER

GEZİ YAZISI (SEYAHATNÂME)

Gezilip görülen yerlerin ilgi çekici özelliklerini anlatan yazılara “gezi yazısı” denir. Eskiden “seyahatnâme” terimiyle karşıladığımız gezi yazısı, sıradan gözlemleri değil, insanlar için ilginç sayılabilecek ayrıntıları konu edinir. Bu yüzden gezi yazarı çok dikkatli gözlemler yapmak zorundadır.

a.  Gezi Yazısının Özellikleri:

1.Yazarkişisel duygu ve düşüncelerini ön plana çıkarmaz. Gördüklerini çoğu kez ‘fotoğrafçı gerçekçilik’ anlayışıyla verir. Zaman zaman kendi yorumlarını da katar.

2.Gezi yazıları toplumların yaşayış, gelenek ve görenekleri hakkında fikir verir. Bu nedenle de tarih, toplum bilim, coğrafya, folklor gibi bilimlere kaynaklık eder. (Örneğin Evliya Çelebi’nin ‘Seyahatnâme’si, Osmanlı Tarihçileri için temel bir kaynaktır.)

3.Gezi yazılarında birden çok anlatım biçiminden (açıklayıcı anlatım, öyküleyici anlatım, betimleyici anlatım) yararlanılır.

4.Gezi yazıları, mektup biçiminde de oluşturulabilir.

5.Yalın ve anlaşılır bir dil, gezi yazılarının temel özelliğidir.

6.Gezi yazıları daha çok gazetelerde yayınlanır; bir kitap biçimine de dönüştürülebilir.

b.  Gezi Türünün Önemli Eserleri:

1.       Seyahatnâme – Evliya Çelebi

2.       Paris Sefaretnamesi – Yirmi Sekiz çelebi Mehmet

3.       Avrupa’da Bir Cevelan – Ahmet Mithat Efendi

4.       Hac Yolunda – Cenap Şehabettin

5.       Frankfurt Seyahatnâmesi – Ahmet Haşim

6.       Tuna Kıyıları – Falih Rıfkı Atay

7.       Bizim Akdeniz – Falih Rıfkı Atay

8.       Anadolu Notları-Reşat Nuri Güntekin

9.       Mavi Anadolu- Azra Erhat

10.   Hiroşimalar Olmasın- Oktay Akbal

11.   Üsküp’ten Kosova’ya –Yavuz Bülent Bakiler

NOT: Edebiyatımızda ilk gezi eseri Evliya Çelebi’nin ‘Seyahatnâme’ adlı eseridir.

 

 

 

 

 

Bu yazının kalıcı bağlantısı https://www.biyolojidersim.com/ogretici-metinler-gezi-yazisi/

Görüş ve eleştirilerinize en kısa zamanda cevap verilecektir.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
%d blogcu bunu beğendi: