Keton Cisimleri Ne Zaman Üretilir?

Beğeni ve paylaşım yapabilirsiniz.

 

Keton Cisimleri Ne Zaman Üretilir?

Keton cisimlerinin üretimi ve karaciğerden taşımım, yağ asidi oksidasyonunun devamlılığını çok az miktarda asetil-KoA’nm oksitlenmesiyle sağlar (Şekil). Örneğin, sitrik asit döngüsü ara bileşikleri glukoz sentezi için glukoneogenezde kullanıldığı zaman, sitrik asit döngüsü ara bileşiklerinin oksitlenmesiyle beraber, asetil-KoA’nın oksitlenmesi de yavaşlar. Dahası, karaciğer sınırlı miktarda KoA içerir ve çoğu asetil-KoA’ya bağlanınca, serbest koenzim gereksiniminden dolayı β oksidasyon da yavaşlar. Keton cisimlerinin üretimi ve taşımını koenzim A’yı serbest bırakarak sürekli yağ asidi oksidasyonu sağlar.

Mutlak açlık veya tedavi edilmemiş diyabet birçok tıbbi problemle beraber, aşırı miktarda keton cismi üretimine de yol açar. Açlık boyunca, glukoneogenez, sitrik asit ara bileşenlerini tüketir asetil-KoA keton cismi üretimine yönelir (Şekil). Tedavi edilmemiş diyabette, insülin seviyesi yetersiz olduğu zaman, ekstrahepatik (karaciğer dışı) dokular glukozu yalat olarak kullanmak veya yağlara dönüştürerek depolamak için kandan yeterli miktarda alamaz. Bu koşullarda malonil-KoA (yağ asidi biyosentezini başlatan molekül) oluşmaz ve böylece karnitin-açil transferaz I inhibe olmaz. Bu yüzden, yağ asitleri mitokondriye girer ve asetil-KoA’ya yıkılır. Asetil-KoA sitrik asit döngüsüne giremez, çünkü döngü ara ürünleri glukoneogenezde substrat olarak kullanılmıştır.

Asetıl- KoA’nın birikmesi, ekstrahepatik dokuların oksitleyebilme kapasitesinden daha fazla keton cismi oluşumunu hızlandırır. Asetoasetat ve D-β-hidroksibütiratm kan düzeyleri yükselir, kan pH’sı düşer, bu koşullar asidoza yol açar. Şiddetli asidoz komaya yol açabilir ve bazı olaylarda ölüm meydana gelir. Tedavi edilmemiş diyabette, keton cisimleri kan ve idrarda çok üst düzeylere çıkar. Bu durum ketozis olarak adlandırılır. Çok düşük kalori diyeti alan bireylerde temel enerji kaynağı olarak adipoz dokudaki yağ depoları kullanıldığı için, keton cisimlerinin kan ve idrar düzeyleri, asidoz ve ketozis gibi tehlikeli durumlardan kaçınmak için mutlaka izlenmelidir.

 

 

Şekil: Keton cismi oluşumu ve karaciğerden taşınımı. Glukoneogenezi aktifleştiren koşullar (tedavi edilmemiş diyabet, birçok diyetler ve açlık) sitrik asit döngüsünü yavaşlatır, asetil-KoA’nın asetoasetata dönüşümünü sağlar. KoA’nın sal inimi yağ asitlerinin β oksidasyonunun devam etmesine izin verir

 

 

 

 

 

 

Kaynak:

Nedret Kılıç, N. (Ed), 2005. Lehnınger Biyokimyanın İlkeleri. Palme yayıncılık, 1289s, Ankara.

 


Beğeni ve paylaşım yapabilirsiniz.

Bu yazının kalıcı bağlantısı https://www.biyolojidersim.com/keton-cisimleri-ne-zaman-uretilir/

Bir cevap yazın

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
%d blogcu bunu beğendi: