Glikozidik Bağ

Beğeni ve paylaşım yapabilirsiniz.

 

Glikozidik Bağ

Polisakkaritler, çok sayıda (yüzlerce, hatta binlerce) monomerik birim (monosakkarit) içeren karbohidratlardır. Bu monomerik birimler glikozidik bağ adı verilen kovalent bağlarla bir araya gelirler (Şekil -a). Eğer iki monosakkarit glikozidik bağ ile bağlanırsa, ortaya çıkan molekül disakkarit adını alır. Bu moleküle bir monosakkarit daha eklenirse trisakkarit, daha çok sayıda birim eklenirse, oligosakkarit ortaya çıkar.

Glikozidik bağ, alfa (α) ve beta (β) olarak adlandırılan iki farklı geometrik düzende bulunabilir (Şekil -a). Glikojen ve nişasta (Şekil -b) gibi polisakkaritlerdeki glukoz birimlerinin 1 ve 4 no’lu karbonları arasında kurulan glikozidik bağlar, α konfigürasyondadır. Bu iki polisakkarit, bitki, hayvan ve bakterilerdeki en önemli karbon ve enerji deposudur. Buna karşılık, bitki ve alg hücrelerindeki sert duvar yapısında yer alan selüloz, β-l,4 bağları ile bağlı glukoz birimlerinden oluşmuştur (Şekil -b). Dolayısıyla, her ikisi de glukoz birimlerinden oluşan nişasta ve selüloz, glikozidik bağlarının farklı konfigürasyonlarda (α ve β) olmasından ötürü, farklı işlevsel özelliklere sahiptir.

 glikozit bağlar

Polisakkaritler. (a) Farklı glikozidik bağ yapıları. Glikozidik bağ etrafında hem bağlanman hem de geometrinin (α veya β) değişebilmektedir. (b) Yaygın olarak bulunan bazı polisakkaritlerin yapıları. Renk kodlaması farklılığı gösterir

 

Polisakkaritler protein ve lipid gibi diğer makromolekül sınıfları ile bir araya gelerek kompleks polisakkaritleri (glikoprotein ve glikolipid) oluşturabilirler. Bu bileşikler, hücrelerin sitoplazmik zarlarında hücre yüzeyi reseptörleri olarak önemli rol oynarlar. Bu reseptör moleküller, dış ortam ile temas edecek şekilde, zarın dışa bakan yüzeyinde yerleşmişlerdir. Gram-negatif bakterilerin hücre duvarında büyük oranda bulunan glikolipidler, bu organizmalara bir dizi özgül yüzey özelliği kazandırır.

 

 

 

 

Kaynak:

Madigan, M. ve Martinko, J. M. 2010. Brock Mikroorganizmaların Biyolojisi. Çev. Çökmüş, C., Palme yayıncılık, 1050 (28), Ankara

 


Beğeni ve paylaşım yapabilirsiniz.

Bu yazının kalıcı bağlantısı https://www.biyolojidersim.com/glikozidik-bag/

Bir cevap yazın

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
%d blogcu bunu beğendi: