ÖĞRETİCİ METİNLER – DENEME

Beğeni ve paylaşım yapabilirsiniz.
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    1
    Share

 

ÖĞRETİCİ METİNLER

DENEME

Bir yazarın herhangi bir konu üzerinde, kesin yargılara varmadan, kişisel görüş ve düşüncelerini anlattığı yazı türüne “deneme” denir.

a.  Deneme türünün özellikleri:

1.       İnsanı ilgilendiren her şey (yaşam, ölüm, aşk, sanat, ahlak, siyaset, bilim… ) deneme konusu olabilir. Başka deyişle deneme türünde konu sınırlaması yoktur.

2.       Denemeci işlediği konuyla ilgili olarak kimi gerçekleri okura iletmek, aktarmak ister; fakat bunu bilimsel bir asık suratlılıkla değil eğlendirici, etkileyici bir hava içinde yapar.

3.       Deneme yazarı yazısını konuşma havasında yazar. Sanki karşısında biri varmış da onunla konuşuyormuş, dertleşiyormuş gibi bir tavır takınır.

4.       Denemede makalede olduğu gibi öne sürülen bir düşünceyi kanıtlama amacı yoktur.

5.       Denemenin inandırıcılığı, anlatımındaki içtenliğinden, senli benli olmasından kaynaklanır.

6.       Deneme yazarı konusunu işlerken bir düşünceden diğerine sıçrayıverir.

7.       Deneme, bazı yazarlarca “ben’in ülkesi” olarak tanımlanmıştır. Çünkü deneme yazarı,her olaya her duruma “ben’i açısından bakmaktadır.

b. Deneme Türünün Önemli Yazarları:

Deneme türünün Batı edebiyatındaki kurucusu olarak Fransız sanatçı MONTAIGNE kabul edilir. İngiliz edebiyatında bu türün öncüsü BACON’dır.

c.  Türk Edebiyatında Deneme:

Deneme türündeki yazılara ilk kez edebiyatımızda Servet-i Fünûn döneminde rastlanmakta ise de bu türe özellikle Cumhuriyet döneminde ilgi gösterilmiştir.

d. Türk edebiyatında ilk deneme kitapları arasında;

1.       Ahmet Haşim: Bize Göre, Gurebahane-i Laklakan

2.       Ahmet Rasim: Eşkâl-i Zaman

3.       Refik Halit Karay: Bir Avuç Saçma, Bir İçim Su, İlk Adım, Üç Nesil Üç Hayat, Makyajlı Kadın, Tanrıya Şikâyet

4.       Falih Rıfkı Atay: Eski Saat, Niçin Kurtulmak, Çile, İnanç, Pazar Konuşmaları, Kurtuluş, Bayrak

Türk edebiyatında deneme türü, genellikle şair, romancı ya da hikâyeci kimliği öne çıkan sanatçılar tarafından ortaya konan ürünlerden oluşmaktadır. Birinci derecedeki vasfı "denemeci" olan yazar sayısı oldukça azdır. Ahmet Haşim, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Ahmet Hamdi Tanpınar, Nurullah Ataç, Sabahattin Eyüboğlu, Suut Kemal Yetkin, Mehmet Kaplan, Melih Cevdet Anday, Salah Birsel, Vedat Günyol, Enis Batur, Cemil Meriç, Nermi Uygur bunlardan birkaçıdır.

 

 






Beğeni ve paylaşım yapabilirsiniz.
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    1
    Share
  • 1
    Share

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://www.biyolojidersim.com/ogretici-metinler-deneme/

Bir cevap yazın

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
%d blogcu bunu beğendi: