Mikrotubüller Hücre içi Vezikül ve Organel Transportunda Rol Oynar

Beğeni ve paylaşım yapabilirsiniz.
  • 8
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    8
    Shares

Mikrotubüller Hücre içi Vezikül ve Organel Transportunda Rol Oynar

Mikrotubüllerin önemli fonksiyonlarından biri organel ve veziküllerin hücre içi transportudur. Mikrotubül hücre iskeletinin bu fonksiyonunu yerine getirmesi için mikrotubüllerin motil hareketi oluşturacak bir güç üretmesi gereklidir. Deneysel analizler, güç üretiminde rol alan ATPazların belirlenmesi ve saflaştırılmasına olanak sağlamıştır.

Sitoplazmik transportta önemli mikrotubüle bağlı iki ATPaz ailesi bildirilmiştir. Bu ailelerden biri kinezin ve kinezin-ilişkili proteinlerdir (KİP). Mürekkep balığı aksonundan izole edilen orijinal kinezin, vezikülleri mikrotubüller boyunca eksi, veya sentrozom, uçtan distal artı uca doğru taşımada görevli büyük ve birden çok alt ünitesi olan bir proteindir. Bu, sitoplazmanın derinliklerinde Golgi aparatı tarafından üretilen veziküllerin sekresyonun gerçekleştiği hücre korteksine transportunu sağlar. Nöronlarda da, kargonun gövdeden aksonların presinaptik terminaline transportunu sağlar.

Tek ortak noktalarının korunmuş motor domaini olduğu bir çok kinezin ve KİP ailesinin olduğunu artık bilmekteyiz. Orijinal kinezinde motor domainin N terminaline yakın olduğu iki ağır zincir ve iki hafif zincir bulunmaktadır. Yapısı miyozin II’ye oldukça benzerdir. N terminalinde veya N terminaline yakın olan motor domainleri olan kinezin ve KİP ailesinin diğer üyeleri vezikülleri mikrotubüllerin artı uçlarına doğru taşır (bir örnek KIF 1B). Motor domainleri C terminaline yakın olan kinezin ve KİP ailesi üyeleri ise kargoyu mikrotubüllerin eksi ucuna doğru taşır (örnek KIF C2). KIF2; motor domainleri ağır zincirin merkezine doğru olan ve mikrotubüller boyunca taşıma yapamayan olağandışı bir kinezin ailesinin üyesidir. Katastrofin adı verilen bu aile mikrotubüllerin uçlarına bağlanır ve dinamik instabiliteye neden olur. KIF1B, kargoyu mikrotubüllerin artı ucuna doğru taşıyan monomerik kinezin ailesinin bir üyesidir (şekil-1).

Hücresel motilite olaylarında rol alan diğer enzim ailesi siliyer enzim dynein’in sitoplazmik formudur. Sitoplazmik dynein, yapıları mikrotubüller boyunca artı uçtan eksi uca doğru taşıyan yüksek Mr’li bir çok alt üniteye sahip protein kompleksidir (Şekil-2). Mikrotubüller çoğu hücre içi harekette göreceli olarak pasif bir rol oynar; aktif roller ise mikrotubüle bağlı ATPazlar tarafından gerçekleştirilir. Bu olayları görselleştirmek için iyi bir analoji bir demiryolunu düşünmektir: mikrotubüller raylar iken veziküler kargoyu taşımadan sorumlu lokomotor kuvvetleri üretenler kinezin ve dynein gibi ATPazlar olacaktır. Kargo kinezin veya dynein’e nasıl bağlanır? Membran ile ilişkili motor reseptörler (MİMR) kinezin ailesi üyelerinin kuyrukları ile etkileşir. MİMR’nin bir örneği amiloid prekürsör proteindir (APP). APP’nin anormal işlenmesi  Alzheimer hastalığı ile ilişkilidir. Sitoplazmik dynein, dynein kompleksi aracılığıyla membran vezikülleri ile etkileşir (Şekil-3).

 mikrotubul transport

kinezin ve kinezin ilişkili proteinler      dynectin kompleksi dyneine bağlanır

 

Kaynak

Goodman, R., S. (Ed.), 2011. Tıbbi Hücre Biyolojisi. Nobel kitabevleri, İstanbul.


Beğeni ve paylaşım yapabilirsiniz.
  • 8
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    8
    Shares
  • 8
    Shares

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://www.biyolojidersim.com/mikrotubuller-hucre-ici-vezikul-ve-organel-transportunda-rol-oynar/

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.