KROMOZOM NEDİR?

 

KROMOZOM NEDİR?

Kromozom DNA ve proteinlerden oluşmuş hücre çekirdeği içinde bulunan yoğun ve belirgin cisimciklerdir. Bir kromozomdaki DNA kendi etrafında bazı proteinlerin de katkısıyla süper sarmallar oluşturarak yoğunlaşmış tek bir dizidir.

Her kromozomdaki DNA 50-250 milyon nükleotid içerir. Bu DNA’lar üzerinde değişik sayıda gen bulunur. Birçok hücredeki kromozomlar hücre döngüsünün önemli bir bölümünde (interfaz) daha az yoğun (gevşek) durumda bulunurlar ve ışık mikroskobuyla görülemezler. Ancak hücrenin bölünmesi (mitoz) sürecinde yoğunlaşarak mikroskopta koyu cisimcikler olarak görülürler. En uygun görüntüleme metafaz aşamasında sağlanır. İnsan kromozomlarının bir seti 22 otozomal ve bir cinsiyet kromozomu olmak üzere 23 kromozomdan oluşur. 22 otozom her iki sette aynı iken cinsiyet kromozomları erkekte Y dişide X kromozomu olarak şarklıdırlar.

Her vücut hücresinde 2 set kromozom (toplam 46 adet) bulunurken sadece cinsiyet hücreleri (yumurta ve sperm) tek set kromozom (haploid) taşırlar. Bu nedenle özel bir bölünme sistemine (mayoz) sahiptirler. Bu hücreler birleştiğinde 2 set kromozoma sahip (diploid) hücre (zigot) meydana gelir.

 

karyotip

Resim: karyotip

1960’ların sonlarına doğru kromozomların belli bölgelerinin çeşitli boyalar ve yöntemlerle şarklı şekilde boyanmaları (bantlama) her kromozomun boyları dışlında da boyanma özelliklerine göre ayırt edilebilir duruma geldiler (şekil). Bu gelişme birçok genetik hastalığın kromozom düzeyindeki temellerinin aydınlatılmasına yardımcı oldu.

 

Kaynak: ilim teknik dergisi – Nisan 2002

 

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://www.biyolojidersim.com/kromozom-nedir/

Görüş ve eleştirilerinize en kısa zamanda cevap verilecektir.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.