Herry Yasası

 

Herry Yasası

Bir maddenin belli bir çözücünün belli bir miktarında, belli basınç ve sıcaklıkta çözünebilen en fazla miktarına o maddenin çözünürlüğü denir. Çözülmeyi bazı faktörler etkiler: Belirli şartlar altında bir gazın sıvıdaki çözünürlüğü o gazın çözülme katsayısı ve basıncı ile doğru orantılıdır. Gazın “kısmi basıncı” ile çözülür doğru orantılı iken sıcaklık ile ters orantıdır. Çeşitli çözücülerdeki gaz çözünürlüğü değişir.

Örneğin Suda O2: 0,15 mmol/L (zayıf) iken CO2: 3,0 mmol/L (kuvvetli [x20]). Gazın erime katsayısı artıkça yada gazın basıncı artıkça daha fazla gaz sıvıda erimiş hale geçer. Başka bir ifade ile bir sıvının içinde çözünebilecek gaz miktarı o gazın kısmi basıncıyla doğru orantılıdır.

 temel fizyolojik olaylar

Gazın basıncı arttıkça sıvıda eriyen gaz miktarı da artar. Buna örnek olarak kola şişesinde erimiş halde bulunan CO2 verilebilir. Kolada çözünen gaz CO2’tir ve yüksek basınçlarda daha çok çözünür. İçecek kapağı açıldığında gaz çıkısı fark edilir. Basınç kalktığı için çözünmüş CO2 uzaklaşır ki bu da köpürme seklinde görülür. Henry yasasının fizyolojik önemi solunum sisteminde ve vurgunda gözlenir. Dalgıçların zaman zaman yasadıkları “vurgun” olayı da gazların çözünürlüğü ile ilgilidir. Dalgıçlar su altında basınçlı hava solurlar ve bu nedenle kanda daha fazla miktarda azot gazı çözülür. Dalgıç yüzeye çıktığında fazla çözünmüş azot kabarcıklar oluşturur. Bu kabarcıklar eklem ve damarlarda şiddetli ağrılara, felç ve hatta ölümlere neden olur. Henry yasasının canlılardaki diğer önemli etkisi sıcaklığa bağlı olarak çözülmenin (Oksijen sıvıdaki örneğin plazma içinde) çözülmesinin artmasıdır.

 temel fizyolojik olaylar

 

 

 

 

Kaynaklar:

GÜNER, U., (Trakya Üniversitesi, Fen fakültesi Biyoloji, Bölümü Mayıs. 2014)

Guyton ve Hall Tıbbi fizyoloji 12. Baskı. 2013

Nedret Kılıç, N. (Ed), 2005. Lehnınger Biyokimyanın İlkeleri. Palme yayıncılık, 1289s, Ankara.

Beğeni ve paylaşım yapabilirsiniz.

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://www.biyolojidersim.com/herry-yasasi/

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.